Pitch Drop Deneyi Bir Damlanın Düşmesi 100 Yıl Sürer mi?

Düşün: Bir kavanoza koyduğun siyah, katran gibi bir madde var… Ve bu maddenin tek bir damlasının düşmesi için onlarca yıl bekliyorsun. Abartı gibi geliyor, değil mi? Ama hayır. Bilim dünyasında gerçekten de bir damlanın düşmesini izlemek için 100 yılı aşkın süredir devam eden bir deney var: Pitch Drop Deneyi. Bu deney, sadece “ilginç” olduğu için değil, bize katı ve sıvı sandığımız şeyler hakkında bildiklerimizi sorgulattığı için efsane.

“Katı” Sandığımız Şey Aslında Akıyor mu?

Pitch (zift ya da katran benzeri bir madde) oda sıcaklığında taş gibi sert görünür. Çekiçle vursan kırılmaz, eline alsan akmaz, hatta parmağınla bastırsan iz bile bırakmaz. Yani günlük hayatta baktığında “bu kesin katı” dersin. Ama işin ilginç tarafı şu: Bilim insanları bunun aslında son derece yavaş akan bir sıvı olduğunu düşünüyor.

İşte Pitch Drop Deneyi’nin amacı da tam olarak bunu göstermek: Bazı maddeler o kadar yavaş akar ki, biz onları yanlışlıkla katı sanırız.

Bu Tuhaf Deney Nasıl Başladı?

Yıl 1927. Avustralya’daki Queensland Üniversitesi’nde Profesör Thomas Parnell, öğrencilerine maddenin akışkanlığını göstermek için bu deneyi başlatıyor. Isıtılmış pitch maddesini bir cam huninin içine döküyor ve soğumasını bekliyor. Soğuduktan sonra üstü kapatılıyor ve… bekleyiş başlıyor.

Bekleyiş derken, gerçekten yıllar süren bir bekleyişten bahsediyoruz.

Bir Damla Ne Kadar Sürede Düşüyor?

İlk damlanın düşmesi yaklaşık 8 yıl sürüyor. Evet, yanlış okumadın: 8 yıl. Sonraki damlalar da ortalama 7 ila 13 yıl arasında bir sürede düşüyor. Deney başladığından bu yana (1927’den beri) sadece 10’dan biraz fazla damla düşebildi.

İşin daha da trajikomik kısmı şu: Bu damlaların hiçbiri düşerken canlı olarak izlenemedi. Genelde biri kamerayı kapattığında ya da kimse odada yokken düşüyor.

Bu Deney Neden Bu Kadar Ünlü Oldu?

Çünkü bu deney, bilimin her zaman patlamalar, roketler ve büyük keşifler olmadığını gösteriyor. Bazen bilim:

• Bir damlanın düşmesini 100 yıl beklemek demektir.
• Sabır demektir.
• Ve insanın zaman algısını sorgulaması demektir.

Hatta bu deney, Guinness Rekorlar Kitabı’na dünyanın en uzun süren laboratuvar deneyi olarak girmiştir.

Peki Bu Deney Bize Ne Öğretiyor?

En basit haliyle şunu: Doğa, bizim “katı”, “sıvı”, “akmaz” diye etiketlediğimiz şeylere pek aldırış etmez. Zaman ölçeğini büyüttüğünde, taş gibi sandığın şeylerin bile aktığını görebilirsin.

Ve belki de daha önemlisi: Bazı soruların cevabı için bir insan ömrü yetmez. Ama bilim, bunu göze alabilecek kadar sabırlıdır.

Pitch Drop Deneyi bugün hâlâ devam ediyor. Belki bir sonraki damla düştüğünde, bunu izleyen kişi henüz doğmamış bile olabilir.

-DAHA FAZLASI İÇİN ARTIEKSİ’Yİ TAKİPTE KAL !